Straż w Kotuniu powstała z inicjatywy członków działającej na terenie Kotunia placówki Polskiej Organizacji Wojskowej, pod nazwą Straż Ogniowa Ochotnicza (SOO). Myśl założenia powstała w 1916 roku, a zrealizowano ją w roku 1918. Pomysłodawcą był miejscowy komendant POW, Józef Wyrzykowski.
    W 1919 roku SOO posiadała m.in. sikawką ręczną wraz z wężem ssawnym, dwoma wężami tłocznymi, prądownicą, zwijadłem, a także beczkowozem konnym i dwiema drabinami - ciężką przystawną i lekką przystawną. Uzbrojenie osobiste stanowiły mosiężne hełmy, toporki, pasy oraz zielone drelichowe bluzy. Straż w roku 1927 zreorganizowała się i przyjęła nazwę Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP). W tym właśnie roku na zebraniu strażaków i mieszkańców Kotunia postanowiono zbudować remizę strażacką. Zaczęto modernizować i uzupełniać sprzęt pożarniczy. W czerwcu 1929 roku wyświęcono drugą sikawkę. Rok później zakupiono drugi beczkowóz konny o pojemności 200 litrów.
      Po 1927 roku wzrosła również intensywność ćwiczeń. Na zbiórkach szkoleniowych odbywających się w każdą niedzielę ćwiczono ze sprzętem, także musztrę. Sprawdzianem szkoleń były zawody powiatowe organizowane w Skórcu.
      Straż prowadziła również prężną działalność kulturalną. Przez cały okres międzywojenny działał Teatr Amatorski OSP, który gościnnie odwiedzał z występami pobliskie miejscowości. W roku 1929 została zorganizowana strażacka orkiestra dęta. W 1935 roku orkiestra składała się z dziesięciu osób i posiadała 12 instrumentów. Brak funduszy był powodem, iż zdołała przetrwać tylko kilka lat. Z inicjatywy OSP w remizie odbywały się wystawy produktów rolnych Koła Gospodyń Wiejskich, a w listopadzie 1930 roku zorganizowano, przy współudziale OSP, Kółka Rolniczego, Koła Gospodyń Wiejskich i Koła Młodzieży Wiejskiej targi produktów rolnych. Z inicjatywy strażaków organizowane były również zabawy taneczne, tzw. "majówki", a także bale sylwestrowe.
    W okresie okupacji OSP Kotuń włączyła się do działań konspiracyjnych, stając się zorganizowanym odwodem Armii Krajowej. Większość strażaków była zaprzysiężonymi żołnierzami AK. Tuż po zakończeniu wojny nadeszły dla straży trudne czasy. W roku 1954 został zniesiony Związek Ochotniczych Straży Pożarnych. Rolę zarządów w OSP przejęły Komendy Straży. Po reaktywowaniu Związku i oficjalnym przywróceniu Zarządów, w kwietniu 1958 roku odbyło się walne zebranie strażaków OSP w Kotuniu, na którym przyjęto Statut. Wybrano także nowy Zarząd OSP. Głównym problemem okazały się braki kadrowe. Kilka pierwszych prób stworzenia Drużyn Młodzieżowych, m.in. w roku 1957 i 1960, skończyło się fiaskiem. Impas został przełamany dopiero wiosną 1965 roku. Kolejny rok przyniósł dalszy rozwój straży. Zorganizowanie pracy młodzieży w ramach OSP przyczyniło się do rozwoju straży i ciągłego zasilania kadr Oddziału Bojowego OSP.
      Rozwój straży i jej działalność możliwy był m.in. dzięki nowej remizie pobudowanej przy ulicy Wiejskiej. Przygotowania do budowy tego obiektu Zarząd straży podjął jeszcze w 1948 roku. Budowę wozowni z dwoma boksami garażowymi, przybudówkami i piętrem na świetlicę ukończono w 1950 roku. Za pieniądze zarobione przez straż oraz z dotacji PZU w 1958 roku ukończono budowę dużej sali ze sceną. W wyniku zawarcia umowy z Zarządem Kin w Warszawie, w tym samym roku uruchomiono stałe kino "Światowid". W 1983 roku uporządkowano dokumentację własności placu. A w latach 1984-1985, korzystając z dotacji Państwowego Funduszu Rozwoju Kultury obiekt rozbudowano. W 1987 roku korzystając z funduszy Muzeum Okręgowego w Siedlcach, Urzędu Gminy w Kotuniu i własnych OSP oraz pracy społecznej strażaków, wybudowano na tyłach dotychczasowej remizy trójboksowe garaże na samochody bojowe oraz czteroboksowe garaże na samochody - eksponaty muzealne.
      Pierwszy samochód - marki Star 20P, straż w Kotuniu otrzymała w roku 1959. W 1974 roku OSP w Kotuniu jako pierwsza w powiecie siedleckim otrzymała na wyposażenie drugi samochód - GLM - 8, na podwoziu Żuk A15. Na stan OSP w grudniu 1985 roku przybył nowy samochód GBA -2500/16, marki Star 244. Funkcjonuje on do chwili obecnej.
      Ważnym momentem w dziejach jednostki był rok 1968 i obchodzona 50 rocznica istnienia straży. W okresie kiedy stanowisko Prezesa straży pełnił Eugeniusz Kurkus OSP otrzymała sztandar. Od roku 1965 główny nacisk kładziono na szkolenie młodzieży. Rutynowymi stały się ćwiczenia do zawodów strażackich oraz manewry. Ważna formą szkolenia są organizowane konkursy wiedzy pożarniczej, np. Ogólnopolski Turniej Wiedzy Pożarniczej, w którym członkowie OSP z Kotunia brali aktywny udział. W 1993 roku OSP została włączona do działań z zakresu ratownictwa drogowego. W tym celu zaopatrzono ją w urządzenie Systemu Selektywnego Wywołania. Od tego czasu zwiększyła się również ilość wyjazdów do akcji. W chwili obecnej OSP Kotuń należy także do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego, którego członkami są tylko wybrane straże w Polsce. Tradycje krzewienia kultury były kontynuowane w latach powojennych. Przez pewien okres w sali widowiskowej OSP działało kino "Światowid". Organizowane były święta narodowe, uświetniane występami młodzieży szkół Gminy Kotuń i sąsiednich. Zapraszano zespoły profesjonalne, takie jak Zespół Pieśni i Tańca "Podlasie", cygański zespół "Roma" i inne. Szersza działalność kulturalna zaczęła rozwijać się po roku 1965 i była ściśle związana ze zorganizowana działalnością młodzieży w OSP. Początkowo były to cotygodniowe wieczorki taneczne przy adapterze, wspólne śpiewanie piosenek i organizowanie świetlicy strażackiej. Pod koniec roku 1970 na krótko odrodził się teatr amatorski. OSP próbowała nawiązać również kontakty z innymi organizacjami młodzieżowymi, takimi jak Ludowy Zespół Sportowy czy Harcerstwo. Długa i bogata historia działalności kulturalnej, a także zamiłowania historyczne ówczesnego Naczelnika, Zbigniewa Todorskiego, zgromadzone przez niego eksponaty pożarnicze stały się zalążkiem utworzenia w 1982 roku w Kotuniu Muzeum Pożarnictwa.
      Na przełomie ostatnich trzydziestu lat nastąpił duży rozwój osobowy straży. Wraz ze wzrostem liczby strażaków następuje także intensyfikacja działań na różnych polach oraz jej ogólny rozwój.

Do opracowania wykorzystano publikacje:
» Nowosielska B., Ochotnicza Straż w Kotuniu - aspekty pedagogiczne, Kotuń 1998.
» Przybylska A., Walczak E.: Muzea i izby tradycji pożarniczej w Polsce, [w:] "Zeszyty Historyczne", t. 2, Warszawa 1998.
» Todorski Z., Muzeum Pożarnictwa w Kotuniu - Oddział Muzeum Regionalnego w Siedlcach. Informator, Kotuń 2000.
» Todorski Z., Zarys dziejów Ochotniczej Straży Pożarnej w Kotuniu 1918-1995, Kotuń 1995.